يك شىء ممكن است پيكره‌اش درست و تمام باشد اما از باب اينكه روح ندارد و آن واقعيتش و آثارى كه منتظَر است بر آن مترتب بشود مترتب نمىشود مىگويند كامل نيست . مثلًا اگر بگويند كمال علم به عمل است معنايش اين نيست كه تا عمل نيامده است علم يك جزئش ناقص است ؛ خير ، علم علم است ، علم با علم تمام مىشود ولى علم با عمل كامل مىشود ، يعنى آن آثارى كه از علم بايد گرفت با عمل گرفته مىشود . انَّ كَمالَ الْعِلْمِ بِالْعَمَلِ وَ كَمالَ الْعَمَلِ بِالنِّيَّةِ وَ كَمالَ النِّيَّةِ بِالْاخْلاص كمال علم به عمل است ، كمال عمل به نيت است و كمال نيت به اخلاص است . نيت جزء عمل نيست ولى اگر نيتى همراه عمل نباشد بىاثر است . اخلاص هم جزء نيت نيست ولى اگر اخلاص نباشد نيت اثر ندارد . الْيَوْمَ اكْمَلْتُ لَكُمْ دينَكُمْ وَ اتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتى . اين دستور [ يعنى نصب على عليه السلام به امامت ] به اعتبار اينكه يك جزء از اجزاء دين و يك دستور از دستورهاى دين است پس نعمت ناتمام بود ، تمام شد . باز اين دستور به اعتبار اينكه اگر نبود همهء دستورهاى ديگر ناكامل بود ، كمال همهء آنها به اين است . اين است كه ما مىگوييم روح دين ولايت و امامت است . اگر انسان ولايت و امامت نداشته باشد اعمالش حكم يك پيكر بدون روح را پيدا مىكند . حال مىپردازيم به آن جمله‌اى كه در قسمت پيشين بود كه وعده دادم آن را توضيح بدهم . فرمود : الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذينَ كَفَروا مِنْ دينِكُمْ فَلا تَخْشَوْهُمْ وَ اخْشَوْنِ امروز كافران از دين شما مأيوس شدند ، از آنها نگران نباشيد و نترسيد ، از من نگران باشيد و بترسيد . اين جمله را مفسرين مخصوصاً [ صاحب ] تفسير الميزان خوب معنى كرده و توضيح داده‌اند كه معنى جملهء « از آنها بر دينتان نترسيد از من بر دينتان بترسيد » چيست . مقدمه‌اى بايد عرض بكنم تا مطلب روشن بشود و ضمناً آن سؤال تاريخى هم حل بشود و آن اين است : چگونگى مشيّت الهى قرآن كريم اولًا يك اصل كلى دارد و آن اين است كه مىگويد همه چيز به مشيت الهى است ، هيچ چيزى در عالم واقع نمىشود مگر به مشيت الهى . وَ لا رَطْبٍ وَ لا